Een nieuw jaar, een nieuw begin. Ik heb een e-reader aangeschaft. Voorlopig veel plussen, enkele minnen.

Als je er eenmaal aan gewend bent, is het een fantastisch apparaat. Dat je de letter wat groter kan zetten, is echt een plus. En natuurlijk het feit dat je nu op vakantie al die kilo's aan boeken kunt thuislaten. De handelingen zijn simpel, al kom ik geregeld op de inhoudspagina van de e-reader terecht in plaats op die van het boek waarin ik bezig ben. Twee icoontjes die erg op elkaar lijken.
Maar waar ik vooral aan moet wennen is de handeling van het lezen. Een pagina omslaan wordt een nieuwe pagina aanklikken. Het duurt misschien even lang, maar toch moet ik nu wachten tot de pagina er is. En wachten is vervelend, het onderbreekt je aandacht voor de tekst.
Het is te vergelijken met een langzame computer. Ik herinner me dat de technci van de uitgeverij waar ik in de jaren '90 werkte wel eens klaagden over het ongeduld van de redacteuren. Wachten tot een tekst was gesaved, waarom word je daar nou zo kriegelig van? Ik kon het niet uitleggen. Maar dat gevoel van 'kan het niet wat sneller!' heb ik weer bij de e-reader.
Verder heb ik eigenlijk geen idee hoe dik een boek is en hoeveel ik ervan heb gelezen. Tot mijn eigen verbazing irriteert me dat ook. Is het een dik boek? Ben ik al over de helft?
Ik realiseer me dat ik dat bij een gewoon boek een ijkpunt vond. Als ik er tot nu toe aangenaam in had gelezen, las ik het wel uit. Anders werd het toch een boek dat ik uit plichtsgevoel tot het einde las om het met een zeker gevoel van opluchting te kunnen dichtslaan. Mijn oordeel over het boek bleef na de eerste helft toch hetzelde.
Nu moet ik op het paginanummer afgaan en naar de laatste pagina klikken om te zien hoever ik ben. Allemaal handelingen en niet eens zo makkelijk, omdat de paginanummers op pagina's met een kleinere letter zijn afgestemd dan waarin ik lees. Soms zie je ze, soms ook niet.
Een e-reader leest, kortom, anders. Ik las het boek Godverdomse dagen op een godeverdomse bol van Dimitri Verhulst en had na een x-aantal pagina's sterk de aandrang te kijken of er ook nog iets veranderde in de sombere opsomming van oorlogen en andere rampen die de mens, 't geheten, over zich afriep. Normaal scan je iets van de volgende of laatste pagina's, je slaat wat over, gaat naar een volgend hoofdstuk en weer terug. En je weet waar in het boek je bent, hoeveel er nog is te gaan.
Niets daarvan bij de e-reader. Scannen, verder bladeren, terug bladeren, dat gaat niet. Het is lineair lezen, van het begin tot het einde. Maar is dat eigenlijk niet precies wat je geacht wordt te doen? De schrijver heeft het zo bedoeld. Maar ik heb nu een deel (de helft? Ik weet het niet!) gelezen en ben gestopt. Ik haal het nog wel eens uit de bieb.